Najczęstsze urazy stawu skokowego

Staw skokowy to jeden z najbardziej skomplikowanych części układu kostno- stawowego, dlatego bardzo często dochodzi do występowania urazów w tym obszarze. Jaka jest budowa tego stawu i na jakie urazy jest on najbardziej narażony?

SZCZEGÓŁOWA BUDOWA STAWU SKOKOWEGO

Staw skokowy to staw, który łączy kości podudzia (kość piszczelowa i strzałkowa) oraz kości stopy (kość skokowa). W skład stawu skokowego wchodzą staw skokowy górny (skokowo- goleniowy) i dolny (skokowo- piętowo- łódkowy).

Górna część stawu skokowego składa się z końców kości piszczelowej, strzałkowej oraz skokowej i jest nią charakterystyczna główka usytuowana nad piętą po zewnętrznej części. Kości pokryte są od zewnętrznej strony mocną błoną, czyli torebką stawową, która wydziela maź ułatwiającą poślizg powierzchni stawowych. Wszystko wzmocnione jest czterema silnymi więzadłami: przyśrodkowym (inaczej trójgraniastym), skokowo- strzałkowym przednim, skokowo- strzałkowym tylnym i piętowo- strzałkowym.

W skład stawu skokowego dolnego wchodzi staw skokowy przedni, czyli skokowo-piętowo-łódkowy i staw skokowy tylni, czyli skokowo-piętowy. Ten przedni jest zbudowany z wypukłej powierzchni stawowej oraz kości łódkowatej, piętowej. Wzmacniają go trzy więzadła, a mianowicie piętowo-łódkowo podeszwowe, piętowo-łódkowe, skokowo-łódkowe. Tylni zaś zbudowany jest dzięki powierzchni stawowej piętowej tylnej kości skokowej i powierzchni stawowej skokowej tylnej kości piętowej. Wzmacniają go cztery więzadła, czyli skokowo-piętowe tylnie, skokowo-piętowe przednie, skokowo-piętowe przyśrodkowe, skokowo-piętowe boczne.

W przypadku uszkodzeń najczęściej stosuje się leczenie operacyjne i rehabilitację. Czasem niezbędna jest endoproteza kolana jak http://www.sport-med.pl/leczenie/endoproteza-kolana, ale to już przy poważnych uszkodzeniach stawu skokowego.

SKRĘCENIE STAWU SKOKOWEGO

Skręcenie stawu skokowego, czyli potocznie nazywane skręcenie kostki jest dokładniej uszkodzeniem torebki stawowej i więzadeł stawowych, które ją wzmacniają. Dzieli się je na trzy typy:

  • Naciągniecie więzadeł (skręcenie I stopnia), które charakteryzuje się niewielkim krwiakiem i obrzękiem oraz lekkim bólem stawu skokowego
  • Naderwanie więzadeł (skręcenie II stopnia), przy którym zauważa się objawy naciągnięcia więzadeł, tylko bardziej nasilone
  • Rozerwanie więzadeł (skręcenie III stopnia), które wyróżnia się przerwaniem ciągłości więzadeł i objawia się silną niestabilnością stawu oraz silnym bólem i obrzękiem w tych okolicach.

Jeśli skręcenie jest lekkie należy stosować okłady wysychającego, okłady z lodu oraz bandaże elastyczne. W skręceniach o średnim typie oraz ciężkim stosuje się unieruchomienie gipsowe.

Część skręceń stawu skokowego może przeistoczyć się w przewlekłą niestabilność stawu skokowego, której najczęstszym objawem jest uczucie uciekania stawu np. podczas wysiłku fizycznego, aktywności sportowej, a nawet często podczas zwyczajnego poruszania się. Bardziej narażeni na ten problem są osoby, które wcześniej przeżyły już skręcenia stawów lub te, które przeszły nieprawidłowe ich leczenie.

Niestabilność niewielkiego stopnia kontrolowana jest pracą mięśni, a poważniejsza wymaga leczenia operacyjnego. Zbyt długie funkcjonowanie z niestabilnym stawem skokowym prowadzi często do jego głębszego uszkadzania i rozwijania się zmian zwyrodnieniowych, w skutek czego znacznie pogarsza się sprawność ruchowa kontuzjowanego.

Konflikty wewnątrzustrojowe

Po wystąpieniu urazu skrętnego, zwłaszcza tego, które leczone było unieruchomieniem gipsowym, może spowodowane być powstawanie blizn wewnątrz stawu. Ulegają one miażdżeniu podczas ruszania się. Objawami są ostre bóle, kłujące i często przypominające przygryzanie policzka. Zaleca się przeprowadzenie rehabilitacji, jednak istnieje możliwość, że zaobserwuje się brak poprawy. W takim przypadku stosuje się artroskopię stawu skokowego i usunięcie blizn, które powodują dolegliwości. Jest to bardzo częste powikłanie, które dotyczy nawet 40 % poważnych skręceń stawu skokowego.

Obrażenia chrzęstno-kostne

Podczas kręcenia stawu skokowego może dojść do złamania powierzchni stawowej bloczka kości skokowej. Uraz ten jest często trudny do zaobserwowania na zdjęciu RTG wykonanym po wystąpieniu obrażenia, jednak jeśli lekarz przeoczy ten fakt, może doprowadzić do zniszczenia stawu i rozwoju zmian zwyrodnieniowych. Odpowiednio wcześnie przeprowadzone leczenie za pomocą artroskopu zwiększa szansę na całkowite zagojenie się ubytku powierzchni stawowej.

Niestabilność ścięgien mięśni strzałkowych

Podczas obrażenia skrętnego stawu skokowego może dojść do rozerwania się troczka mięśni strzałkowych, czyli taśmy, która trzyma ścięgna w prawidłowym położenia za kostką boczną. Po tym procesie ścięgna mogą skakać z tylnej powierzchni na boczną w kostce bocznej, w skutek czemu mogą powodować uszkodzenie siebie. Jeśli problem zostanie rozpoznany zaraz po wystąpieniu urazu, zwiększone są szanse, że leczenie operacyjne przywróci prawidłowy tor ruchu ścięgien mięśni strzałkowych.

ZWICHNIĘCIE STAWU SKOKOWEGO

Zwichnięcie stawu skokowego jest nieprawidłowym przemieszczeniem się względem siebie kości oraz innych powierzchni, które tworzą ten staw. W tym samym czasie ma miejsce również rozerwanie torebki stawowej i rozerwanie więzadeł stawowych. Elementy kostne, które zostają przemieszczone, nie ulegają automatycznemu powrotowi na swoje miejsce, dlatego kontuzja ta jest niezwykle poważna.

Zwichnięte elementy natychmiast potrzebują nastawienia. W przeciwnym razie można narazić się na zmiany patologiczne, które w późniejszym czasie mogą utrudniać chodzenie, pogorszyć funkcję stawu lub całkowicie uniemożliwić swobodne poruszanie się.

W celu uniknięcia kolejnych zwichnięć zaleca się pacjentom dodatkowe usztywnienie chorej kostki z wykorzystaniem bandaża elastycznego lub opaski wzmacniającej. Osoby, które przeżyły uraz powinny nosić sztywniejsze obuwie na płaskiej podeszwie, zapewniające kostce prawidłową stabilność nawet na nierównym terenie. Trzeba pamiętać o odpowiednim rozciągnięciu mięśni i stawów przed powrotem do aktywności sportowej.

Złamanie stawu skokowego

W 2008 roku podczas meczu z Brimingham City, obecnie były napastnik Arsenalu Londyn- Eduardo da Silva uległ kontuzji złamania stawu skokowego i zerwania w nim wszystkich więzadeł, czego powodem był faul Martina Taylora. Rehabilitacja zawodnika trwała aż 10 miesięcy.

Złamanie stawu skokowego odbywa się poprzez złamanie kości goleni, która wraz z kością strzałkową łączy kolano z kostką. Czasami dochodzi do złamania jednej kostki, najczęściej tej bocznej, złamania obu kostek (bocznej i przyśrodkowej) lub złamania trójkostkowego, gdzie złamanie obejmuje wyżej wymienione kostki i tylny brzeg piszczeli.

Gdy nastąpi złamanie zamknięte, pojawia się bol w stawie skokowym, obrzęk, sinienie stawu i ograniczona ruchomość. Złamanie zawsze bez wyjątków wymaga obserwacji chirurga oraz interwencji lekarskiej, którego zadaniem jest złożenie kości, unieruchomienie jej poprzez opatrunek z gipsu, śruby lub metalowej płytki. W przypadku złamania, podczas którego następuje przemieszczenie, nieunikniony jest zabieg operacyjny- otworzenie stawu.